ACM: vervoerders hebben prikkel om toegang tot OV-diensten te beperken

Het kan voor vervoerders aantrekkelijk zijn om mobiliteitsdienstaanbieders geen toegang te geven tot OV-diensten, zoals kortingsproducten en informatie over reizigersstromen. Die partijen bieden namelijk alternatieven aan voor de diensten van een vervoerder, wat zorgt voor een risico op minder inkomsten. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) pleit daarom voor een economische regulering van de OV-betaalmarkt.

ACM is voorstander van meer concurrentie en innovatie op de markt voor mobiliteitsdiensten en dat is niet mogelijk zonder het OV-chipkaartsysteem en informatie van OV-bedrijven. “Het is belangrijk dat data straks voor iedere partij tegen dezelfde voorwaarden beschikbaar is. Op deze manier wordt de concurrentie bevorderd, innovatie mogelijk gemaakt en voorkomen dat bestaande (verticaal geïntegreerde) spelers de markt voor het aanbieden van mobiliteitsdiensten bepalen”, aldus ACM.

Waarom is het zo moeilijk om data te delen met mobiliteitsdienstaanbieders, maar ook tussen vervoerders en overheden onderling? Wat zijn de mogelijkheden en hindernissen? Moeten overheden open toegang faciliteren of kunnen ze dit aan de markt overlaten? Ontdek de antwoorden op deze en andere vragen tijdens het BusVision Congres in Expo Houten.

Mobiliteitsdienstaanbieders

Aanbieders van mobiliteitsdiensten koppelen vervoersmodaliteiten aan het verzorgen van administratie voor klanten. Maar het is voor deze partijen zo goed als onmogelijk om een concurrerend product op de markt te brengen als zij geen toegang krijgen tot het OV-chipkaartsysteem van TransLink, de openbaarvervoersdiensten en informatie van OV-vervoerders. Onderzoek van de ACM heeft uitgewezen dat daar nu al enkele knelpunten worden ervaren en ziet signalen dat dit alleen maar moeilijker zal worden.

Weliswaar hebben mobiliteitsdienstaanbieders de mogelijkheid om zakelijke OV- chipkaarten uit te geven en om het basisproduct reizen op saldo aan te bieden, maar ze krijgen lang niet altijd toegang tot kortingsproducten en de vervoerders kunnen de overeenkomsten eenzijdig aanpassen. Het is daarom bijna onmogelijk voor deze partijen om het aanbod van vervoerders te evenaren.

Concurrentie

De belangrijkste prikkel om de toegang tot OV-diensten te beperken is de toenemende overlap tussen de diensten van vervoerders en van aanbieders van mobiliteitsdiensten. Daarom kan uitsluiting winstgevend zijn voor traditionele vervoerders. Zo blijkt dat NS onlangs de kortingspercentages en commissies van mobiliteitsdienstaanbieders heeft verlaagd. AMC noemt als mogelijke reden dat deze partijen een markt bedienen die NS zelf ook kan bedienen, waardoor de twee concurreren.

Ook het huidige concessiesysteem kan vervoerders stimuleren om concurrerende mobiliteistpartijen uit te sluiten. In vervoersconcessies wordt namelijk een businesscase opgesteld en vervoerders geven nu aan geen rekening te hebben gehouden met toegang tot hun hele productaanbod voor mobiliteitsdienstenaanbieders. Die toegang zou kunnen betekenen dat zij onverwachts marges mislopen.

Regulering

Hoewel ACM de negatieve effecten van concurrentie erkent, hoeft het niet zo te verlopen. Open toegang kan namelijk ook juist positief uitpakken, omdat hierdoor meer nieuwe reizigers gebruik gaan maken van het OV zonder dat de kosten van vervoerders voor die dienstverlening stijgen. Maar nu verschillende vervoerders zich gaan bewegen op de markt voor mobiliteitsdiensten, is het volgens ACM toch verstandig na te denken over regulering. Want een gebrekkige toegang hindert volgens ACM de ontwikkeling van de mobiliteitsmarkt.

Het is nu aan de politiek om een definitief besluit te maken over regulering. Dit kan nadelig zijn voor het bestaande concessiestelsel en ook extra kosten met zich meebrengen, waaronder door het zogenaamde ‘cherry-picking’. Concessieverleners moeten dit wellicht compenseren. Bovendien brengt de regulering zelf en de naleving ook kosten met zich mee.

“Als de staatssecretaris het makkelijker wil maken voor nieuwe aanbieders om mobiliteitsdiensten aan te bieden, zou regulering kunnen waarborgen dat aanbieders gelijke toegang krijgen tot het OV-chipkaartsysteem en de vervoersdiensten. Aan regulering zijn ook nadelen verbonden. Het is aan de politiek om een afweging te maken of de baten opwegen tegen de kosten”, aldus Henk Don, waarnemend bestuursvoorzitter ACM.

Machtspositie TLS

ACM signaleerde in 2013 in de Quickscan personenvervoer een aantal mededingingsproblemen die samenhangen met de machtspositie van TLS in de markt voor landelijke vervoerbewijzen. Volgens ACM is met de wijziging van de aandeelhoudersstructuur van TLS op 31 december 2015 is een einde gekomen aan ongelijke zeggenschap van vervoersbedrijven over de activiteiten van TLS. De marktautoriteit constateert dat dit een verbetering is ten opzichte van de oude situatie.

morenews

CBR presenteert vernieuwde toets voor buschauffeurs tijdens OV-Expo

Op donderdag 16 oktober presenteert het CBR, divisie CCV, tijdens de OV-Expo een vernieuwde toets voor buschauffeurs in opleiding. Deze zogenoemde ‘Toets besloten terrein’ is samen met de sector herzien om beter aan te sluiten bij de praktijk en om schade en ongevallen te helpen voorkomen. Ook wordt er gewerkt aan een vernieuwde praktische toets,… Lees verder ›

Wij zijn bij Conclusion ForeyeT dol op mensen, maar we houden pas echt van dingen

Windturbines, stationsklokken, verdeelstations, digitale displays. Groot of klein, in de stad of afgelegen, we kennen ze van binnen en van buiten. Brengen ze tot leven, monitoren ze en laten ze communiceren binnen een solide systeem. Dat is ons doel, daar werken we 24/7 aan met de grootst mogelijke zorg. Met een team van ervaren specialisten… Lees verder ›

“Het OV-Congres is geslaagd als iedereen lekker, zonder de waan van de dag, over het vak heeft kunnen nadenken”

Marc Maartens is donderdag 16 oktober onze dagvoorzitter tijdens het OV Congres. Met hem werpen we een korte blik vooruit. Onderwerpen waar Maartens naar uitkijkt zijn onder meer de discussie over een vrouwvriendelijker ov, over de Wet personenvervoer en over mogelijke alternatieven voor aanbestedingen: “Ik denk dat de sector behoefte heeft aan meer partnerschappen in… Lees verder ›